stać


stać
stać {{/stl_13}}{{stl_8}}cz. ndk Xa, stoję, stoi, stój {{/stl_8}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}1. {{/stl_12}}{{stl_7}}'o ludziach: utrzymywać ciało w pozycji pionowej, opierając się na stopach': {{/stl_7}}{{stl_10}}Stać na palcach. Ledwo stoję na nogach. Stać nieruchomo. Stał wyciągnięty jak struna. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}2. {{/stl_12}}{{stl_7}}'pozostawać nieruchomym, nie ruszać się z jakiegoś miejsca': {{/stl_7}}{{stl_10}}Stać na baczność. Stać na posterunku, na warcie. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}3. {{/stl_12}}{{stl_7}}'o przedmiotach: znajdować się gdzieś, być ustawionym w pionowej pozycji, wznosić się nad czymś': {{/stl_7}}{{stl_10}}Zegar stoi na półce. Rzeźby stoją w rogach pomieszczenia. Dwór stał nad stawem. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}4. {{/stl_12}}{{stl_8}}zwykle w imiesłowie {{/stl_8}}{{stl_7}}'być uniesionym pionowo; sterczeć': {{/stl_7}}{{stl_10}}Włosy stojące na wszystkie strony. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}5. {{/stl_12}}{{stl_7}}'nie funkcjonować, być unieruchomionym, nie ruszać się naprzód, nie pracować': {{/stl_7}}{{stl_10}}Pociąg stoi na bocznym torze. Przedsiębiorstwo stoi. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}6. {{/stl_12}}{{stl_8}}pot. {{/stl_8}}{{stl_7}}'posiadać jakąś wartość': {{/stl_7}}{{stl_10}}Złoto stoi wysoko. Dolary stoją słabo. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}7. {{/stl_12}}{{stl_7}}'być wiernym komuś lub czemuś, bronić coś lub kogoś': {{/stl_7}}{{stl_10}}Stać na straży czegoś. Stać przy swoim. Stać do końca przy kimś, czymś. Twardo stał przy swoich poglądach. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}8. {{/stl_12}}{{stl_7}}'zatrzymać się, zamieszkać, przebywać gdzieś pewien czas': {{/stl_7}}{{stl_10}}Stać w hotelu.{{/stl_10}}{{stl_18}}ZOB. {{/stl_18}}{{stl_8}}{coś} {{/stl_8}}{{stl_7}}stanęło [stoi] {{/stl_7}}{{stl_8}}{między kimś} {{/stl_8}}{{stl_7}}a {{/stl_7}}{{stl_8}}{kimś} {{/stl_8}}{{stl_7}}; {{/stl_7}}{{stl_8}}{coś} {{/stl_8}}{{stl_7}}stoi na głowie; być [stać, stanąć] pod znakiem zapytania; być [stać] pod parą; być [stać] poniżej (wszelkiej) krytyki; być [znajdować się, stać] po drugiej stronie barykady; drzwi stoją {{/stl_7}}{{stl_8}}{przed kimś} {{/stl_8}}{{stl_7}}otworem; jak sprawa stoi [sprawy stoją]; jak stał; kląć [przeklinać] na czym świat stoi; nic nie stoi na przeszkodzie, aby... [żeby...]; siedzieć [stać, tkwić] jak kołek; stanąć [stać] {{/stl_7}}{{stl_8}}{komuś} {{/stl_8}}{{stl_7}}w oczach; stanąć [stać] murem {{/stl_7}}{{stl_8}}{za kimś, za czymś [przy kimś, przy czymś]} {{/stl_8}}{{stl_7}}; umowa stoi; znaleźć się [być, stać] na świeczniku; znaleźć się [znajdować się, stać] nad przepaścią [na skraju przepaści] {{/stl_7}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}\ {{stl_20}}
{{/stl_20}}stać {{/stl_13}}{{stl_8}}{nad kimś} {{/stl_8}}jak kat (nad dobrą duszą) {{/stl_13}}{{stl_7}}'nie odstępować od kogoś na krok, być przy kimś cały czas, starając się go zmusić do czegoś, wymusić na nim jakąś korzyść': {{/stl_7}}{{stl_10}}Cóż tak stoisz nade mną jak kat nad dobrą duszą? Przecież mówiłem, że się nie zgadzam. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}\ {{stl_20}}
{{/stl_20}}stać {{/stl_13}}{{stl_8}}{komuś} {{/stl_8}}nad karkiem {{/stl_13}}{{stl_7}}'pilnować kogoś robiącego coś; stojąc przy kimś naglić go': {{/stl_7}}{{stl_10}}Nie stójcie mi nad karkiem! I tak tego szybciej nie zrobię. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}\ {{stl_20}}
{{/stl_20}}stać {{/stl_13}}{{stl_8}}{przed kimś} {{/stl_8}}otworem {{/stl_13}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}1. {{/stl_12}}{{stl_7}}'być łatwo dostępnym, stwarzać możliwość łatwego poruszania się, dotarcia do celu': {{/stl_7}}{{stl_10}}Dom stał przed nią otworem. Drzwi stoją otworem. Pustynia stała przed wędrowcami otworem. Droga na Berlin stała przed nimi otworem. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}2. {{/stl_12}}{{stl_7}}'dawać możliwość skutecznego działania, realizacji wszelkich zamierzeń': {{/stl_7}}{{stl_10}}Przed takimi jak on świat stoi otworem. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}\ {{stl_20}}
{{/stl_20}}stać {{/stl_13}}{{stl_8}}{komuś} {{/stl_8}}przed oczami {{/stl_13}}{{stl_7}}'przychodzić komuś na myśl, przypominać się': {{/stl_7}}{{stl_10}}Do dziś stoi mi przed oczami widok płonącej Warszawy. Kiedy myślę o domu, zawsze staje mi przed oczami matka wołająca nas na obiad. {{/stl_10}}

Langenscheidt Polski wyjaśnień. 2015.

Look at other dictionaries:

  • Stac — (englisch: stack) ist die schottisch gälische Bezeichnung für große, aus dem Meer aufragende Felsentürme und vergleichbare Formationen, wie man sie beispielsweise als Bestandteil des St. Kilda Archipels findet (Stac an Armin, Stac Lee), wo sie… …   Deutsch Wikipedia

  • stac — stac; stac·ca·tis·si·mo; stac·te; stac·tom·e·ter; stac·ca·to; …   English syllables

  • stać [i in.] — {{/stl 13}}{{stl 8}}{komuś, czemuś} {{/stl 8}}na przeszkodzie {{/stl 13}}{{stl 7}} być przeszkodą, utrudnieniem dla kogoś, czegoś; przeszkadzać komuś, czemuś : {{/stl 7}}{{stl 10}}Coś stoi (staje, stanęło) komuś na przeszkodzie. W zakończeniu… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • stac|ca|to — «stuh KAH toh», adjective, adverb, noun, plural tos or ti « tee». –adj. 1. Music. with breaks between the successive tones; detached; disconnected: »His piano Bach is in the approved lighter, percussive, and staccato style (Harper s). 2.… …   Useful english dictionary

  • stac|te — «STAK tee», noun. a fragrant, sweet spice used by the Hebrews in the holy incense (in the Bible, Exodus 30:34). ╂[< Latin stactē < Greek stakt sweet spice; oil of myrrh, ultimately < stázein to drop] …   Useful english dictionary

  • stać — ndk, stoję, stoisz, stój, stał 1. «o istotach żywych: trzymać się, być na nogach; zachowywać pozycję pionową, wspierając się na nogach» Stać na palcach. Stać na baczność. Pracować stojąc. Ledwie stoję na nogach ze zmęczenia. Nie móc stać o… …   Słownik języka polskiego

  • stać — I. 1. Coś, ktoś stoi, staje, stanął komuś w oczach, przed oczami, w myślach, w pamięci «coś, ktoś jest przedmiotem czyichś myśli, wyobrażeń, wspomnień»: Przed oczami stanęły mi wszystkie zapamiętane thrillery i sensacyjne filmy (...). W.… …   Słownik frazeologiczny

  • STAC — Cette page d’homonymie répertorie les différents sujets et articles partageant un même nom.   Sigles d’une seule lettre   Sigles de deux lettres   Sigles de trois lettres > Sigles de quatre lettres …   Wikipédia en Français

  • STAC — Science And Technology Advisory Council (Governmental » US Government) Sectional Tournament At Clubs (Community » Sports) **** Science Technology And Culture (Academic & Science » Universities) *** Stac Software, Inc. (Business » NASDAQ Symbols)… …   Abbreviations dictionary

  • stac — abbreviation staccato * * * stac obs. var. stack n.; obs. pa. tense of steek, stick vbs …   Useful english dictionary